“As voces da auga son apenas metafóricas, que a linguaxe das augas é unha realidade poética directa, (…) que as augas ruidosas ensinan a cantar aos paxaros e aos homes (…) e que hai continuidade, en suma, entre a palabra da auga e a palabra humana” ∗
Os sons da auga son elementos fundamentais da paisaxe sonora que acompañaron ao home desde as súas orixes. A auga forma a maior parte do seu corpo, nada nela antes de formar parte do mundo, manteno con vida. Diferentes filósofos referíronse a este elemento: Parménides dicía que “Todo flúe e nada permanece”, todo esté en constante cambio e transformación, e segundo Heráclito de Éfeso: “Nunca te bañarás dúas veces no mesmo río”. Estas dúas famosas citas teñen relación directa coa auga e o seu constante movemento, un fluír que representa o paso do tempo, a vida.
Ao igual que existe esta relación entre o tic tac do reloxo e o incesante decorrer deste líquido transparente, existe un paralelismo entre a música e a auga. José Luis Carles indica que “na música os sons evolucionan de maneira organizada e esta organización de acontecementos que evolucionan no tempo posúe moitas semellanzas cos movementos e figuras que realiza a auga nas súas múltiples formas de manifestarse na natureza.”∗ Cada unha das correntes de auga, xa sexa un río, un arroio, unha praia ou o son dunha fonte, flúen, conteñen microvibracións, microrritmos, variacións espectrais e dinamismo, de igual maneira que a música. ∗
A auga ten unha linguaxe e unha voz propia que usa para falarnos de si mesma, daquilo que a rodea, da súa calma ou axitación. ∗ Dependendo de se corre, se cae, se se levanta, se se proxecta, producirá sons moi diversos. Schafer indícanos no seu libro sobre paisaxe sonora ∗ que cada lugar, río ou fonte usará unha linguaxe diferente.
Por este motivo, o seu son dependerá do elemento do que proveña e do material que a rodee: non soará igual a auga dunha fonte cuxo cano sexa metálico que unha cun de pedra, a auga convertida en sarabia que a silenciosa neve. Michel Chion ∗ móstranos con diversos exemplos cinematográficos que o son da chuvia pode adquirir trazos (“quasi”-) musicais dependendo do material contra o que entre en contacto, como por exemplo, un paraugas. A sinfonía que se crea co bater constante da auga sobre os diferentes tipos de paraugas recorre desde as rúas aos camiños e das cidades aos campos, enchéndoas de diferentes sons. Cada un deles e as súas distintas superficies cambian os sons daquilo que os rodea e modifica as características da paisaxe sonora.
Bernáldez ∗ indícanos que os espazos e as paisaxes sonoras nos que podemos escoitar o decorrer da auga teñen unha maior aceptación que aqueles nos que se escoita el bulicio da cidade. Diferentes experimentos realizados por José Luis Carles sobre o son e a paisaxe ∗ indican que o son da auga posúe unha maior capacidade para producir no ouvinte unha sensación de calma, tranquilidade, serenidade. No relativo ao seu carácter sonoro, pódense obter desde os sons máis relaxantes e místicos ata os máis aterrecedores. Cando pensamos no son da auga, pensamos nun mar en calma, na chuvia, nas ondas rompendo contra a rocha. Pero a auga tamén pode crearnos unha sensación de inquietude ou de medo: o goteo dunha billa mal pechada pode causar en nós certo nerviosismo ou obsesión, sentindo a necesidade de pechalo, ao igual que o son dunha tormenta nos fai sentir inquietude e temor. Sobre estas diferentes dimensións da auga, Cristina Palmese ∗ engade que a auga “recolle todas as situacións da alma e a vida humana e a súa relación coa natureza”.
O son da auga foi representado na música por múltiples directores. Para Schubert ou para Franz Liszt este é un tema máis recorrente.
Non debemos esquecer que nunha das publicacións importantes do World Soundscape Project atopábase a secuencia Entry to de Harbour (Entrada ao puerto), A ela únense outras moitas como Harbour Ambience, The Music of Horns and Whistles, Vancouver Soundmarks. Isto móstranos a gran importancia que desde o estudo das paisaxes sonoras se lle concedeu á auga e a todo o que a rodea.
Con todo o dito anteriormente podemos concluír que case sempre o son da auga í aceptado de forma positiva (as fontes queren dicir vida). Como exemplo final disto citaremos a fonte situada nos xardíns de “Villa Borguese” de Roma, na que figura a seguinte expresión “Vitae laudem murmure suo fons canit” ou, o que é o mesmo, “a fonte canta co seu murmurio a gabanza da vida”.
